Ajanınızın Türkçesini yontar.Anlamına dokunmaz.

Yapay zekâ ajanlarıyla Türkçe yazanlar için açık kaynak bir linter. Çeviri kalıplarını işaretler, yazımı ve noktalamayı TDK kurallarına göre denetler.

Kurulum, tek komut

pipx install yontu

PyPI ve MCP Registry’de
Python 3.9 ile 3.14 arası
bağımlılık yok
MIT lisansı

Gerçek bir çalıştırma

Herşey hazır, Türkçe'de yazdığımız metni kontrol edelim ve bitirelim. Umarım yardımcı olur.

$ yontu lint not.md
not.md:1:1: hata BK-01 [tdk] Bu söz ayrı yazılır. “Herşey” → Her şey
not.md:1:15: hata KS-02 [tdk] Dil adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz. “Türkçe'de” → Türkçede
not.md:1:71: bilgi AI-E1 [ai-iz] Sohbet kapanışı. Metinde gereksiz. “Umarım yardımcı olur”
not.md: 2 hata, 0 uyarı, 1 bilgi · notr/- (içerik 0,00)

İngilizce için yazılmış kurallar Türkçede iz bulmaz

Humanizer araçlarının çoğu “delve”, “tapestry” gibi İngilizce sözcük listelerine dayanır. Türkçe yapay zekâ metni başka yerden belli olur: her cümlenin “kullanılmaktadır” diye bitmesinden, çeviri kalıplarından, “Umarım yardımcı olur” gibi sohbet artıklarından.

Aynı README, yontulmadan önce ve sonra

~~abc~~ yeniden yazımda atılan
AI-D15 denetleyicinin bulduğu kural

Önce: README.md

yontu: Türkçe Metinler İçin ~~Modern~~ ~~Ve^BH-13~~ ~~Güçlü Bir~~ Linter

yontu, Türkçe ~~metinlerinizi analiz ederek~~ yazım hatalarını, noktalama sorunlarını ve yapay zekâ izlerini ~~tespit eden,~~ ~~modern, güçlü ve kullanıcı dostu^AI-D15~~ bir ~~araçtır~~. ~~Projenin temel amacı, yazım kalitenizi~~ ~~bir üst seviyeye taşımaktır^AI-D13~~!

Kullanım: ~~Analiz işlemini gerçekleştirmek^YS-A25~~ ~~için aşağıdaki komutu kolayca çalıştırabilirsiniz:~~ yontu lint metin.md

$ yontu lint metin.md --tur readme
metin.md:1:36: uyarı BH-13 [tdk] Başlıkta büyük yazılan sözler arasında "ve", "ile", "ya", "veya", "ki", "de", "mi" küçük yazılır. “Ve” → ve
metin.md:3:49: bilgi AI-C8 [ai-iz] Aynı paragrafta birden çok üçlü sıralama var. (2 kez, eşik 2) “hatalarını, noktalama sorunlarını ve yapay”
metin.md:3:119: bilgi AI-D15 [ai-iz] Pazarlama sıfatı üçlüsü. Aracın ne yaptığını yazın. “modern, güçlü ve kullanıcı dostu”
metin.md:3:204: bilgi AI-D13 [ai-iz] Kalıp vaat: "bir üst seviyeye taşımak". Neyin nasıl değiştiğini yazın. “bir üst seviyeye taşımaktır”
metin.md:5:11: bilgi YS-A25 [yogunluk] Hafif fiil kalıbı: "-mA işlemini gerçekleştirmek". “Analiz işlemini gerçekleştirmek” → fiilin kendisi
metin.md: 0 hata, 1 uyarı, 4 bilgi · teknik/readme (flag)

Sonra: README.md

yontu: Türkçe metinler için linter

yontu, Türkçe metindeki yazım hatalarını, noktalama sorunlarını ve yapay zekâ izlerini bulan bir linterdir.

Kullanım: yontu lint metin.md

$ yontu lint yontulmus.md --tur readme
yontulmus.md: 0 hata, 0 uyarı, 0 bilgi · teknik/readme (flag)

$ yontu compare metin.md yontulmus.md
uyarı SD-06 Çıkarılan öğe (ad): Modern
uyarı SD-06 Çıkarılan öğe (ad): Güçlü
uyarı SD-08 Kip belirteci değişti (olanak): 1 → 0.
sadakat: 0 hata, 3 uyarı

Korunan: aracın adı, bulduğu üç sorun, komut. Atılan: sıfat üçlüsü, ünlem, “kolayca”. Başlık cümle düzenine geçti. Metne yeni bilgi eklenmedi.

Örnek, depodaki skills/yontu/references/ornekler.md dosyasından. Çıktılar yontu 0.1.0 ile alındı.

Neye bakar

TDK yazım ve noktalama
BK-01 · KS-02
Her kural Yazım Kılavuzu’ndaki bölümünü ya da Güncel Türkçe Sözlük’teki maddesini gösterir. Otomatik düzeltme yalnız kesin kurallarda çalışır.
Türkçeye özgü yapay zekâ izleri
AI-E1 · AI-C18
Ek zincirleri, çeviri kalıpları, hâl ekinin yerine geçen “konusunda” ve “bir şekilde” gibi sarmalayıcılar, sohbet kapanışları.
Türe göre ölçü
--tur readme
Akademik özette olağan olan blog yazısında göze batar. yontu 17 register altında 28 tür tanır, her birinin kendi eşikleri var.
Bilgi ekleyemeyen yeniden yazım
yontu compare
Yeni bir sayı, tarih, ad, URL ya da kod parçası eklenirse karşılaştırma hata verir. Ajan o düzenlemeyi geri alır.

Nasıl çalışır

1
Kurun
CLI ve MCP sunucusu PyPI’dan gelir. Claude Code eklentisi bunlara kancaları da ekler.
```
pipx install yontu
```
2
Denetleyin
Her bulgu satır, sütun, kural kimliği, düzey ve öneriyle gelir. Metnin türünü verirseniz eşikler ona göre ayarlanır.
```
yontu lint metin.md --tur readme
```
3
Kapıdan geçirin
Yeniden yazılmış sürüm eskisiyle karşılaştırılır. Yeni bilgi varsa komut 1 koduyla çıkar.
```
yontu compare eski.md yeni.md
```

Söylediklerinin kanıtı depoda

Hepsi depoda. Testleri kendiniz çalıştırabilir, aşağıdaki her çıktıyı kendi makinenizde yeniden üretebilirsiniz.

bağımlılık: 0, yalnız Python standart kitaplığı
MCP: elle yazılmış JSON-RPC, SDK yok
test: 251 birim testi, her değişiklikte CI’da
Python: 3.9, 3.10, 3.11, 3.12, 3.13, 3.14 ve macOS
sürüm: 0.1.0, PyPI ve MCP Registry’de
yayın: GitHub Releases, SHA256 özetleriyle

Kapı, eklenen tarihi yakalar

Ajan toplantı notunu düzeltirken tarihi değiştirip saat eklemiş. Karşılaştırma iki hata verir ve 1 koduyla çıkar.

eski.md

Toplantı 12 Kasım günü yapılacak.

yeni.md

Toplantı 14 Kasım günü saat 10.00'da yapılacak.

$ yontu compare eski.md yeni.md
hata SD-02 Yeni tarih: 14 Kasım
uyarı SD-06 Çıkarılan öğe (tarih): 12 Kasım
hata SD-01 Yeni sayı: 10.00
sadakat: 2 hata, 1 uyarı
çıkış kodu 1

Her kural kaynağını söyler

yontu explain bir kuralın katmanını, düzeyini, kaynağını ve neyi yakalayıp neyi yakalamadığını gösterir.

$ yontu explain KS-02
kimlik     KS-02
katman     tdk
düzey      error
kanıt      kaynak
ileti      Dil adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
kaynak     TDK Yazım Kılavuzu, Kesme İşareti
yakalar    Türkçe'de bu böyle.
yakalamaz  Türkçede bu böyle.

Güvenli düzeltme yalnız kesin kurallarda

“Herşey” ve “Türkçe’de” düzeltilir. “Umarım yardımcı olur” işaretlenir ama silinmez. O kararı yazar verir.

$ yontu lint not.md --fix
Her şey hazır, Türkçede yazdığımız metni kontrol edelim ve bitirelim. Umarım yardımcı olur.

Sık sorulanlar

yontu bir yapay zekâ dedektörü mü?

Hayır. yontu kalıpları raporlar. Bir bulgu metnin makineyle yazıldığını göstermez, temiz bir rapor da yazılmadığını göstermez. Bir dedektörü geçmek amaç değildir.

Metnim bir sunucuya gidiyor mu?

Hayır. Denetleyici ağ bağlantısı kurmaz, bütün kurallar sizin makinenizde çalışır. MCP sunucusu da yerel bir süreçtir.

Hangi ajanlarla çalışır?

Claude Code, Codex CLI, Cursor, Gemini CLI ve MCP destekleyen her istemciyle. claude.ai için skill zip olarak yüklenir. Öbür araçların ayar dosyaları depodaki integrations klasöründe.

Metni kendisi düzeltir mi?

Yalnız tdk katmanındaki kesin kurallarda ve yalnız siz --fix verdiğinizde. Yapay zekâ izleri hiç otomatik düzeltilmez. Yeniden yazımı ajan yapar, yontu denetler.

Yanlış pozitif verir mi?

Verir. ai-iz, stil ve yogunluk kuralları yüzey biçimleri üzerinde düzenli ifade ve sayımdır, biçim bilgisi çözümlemesi yapmaz. Bu yüzden çoğu bilgi düzeyinde kalır.

Hangi metin türlerini tanır?

Akademik özetten commit mesajına, dilekçeden reklam metnine 17 register altında 28 tür. Tür verilmezse register içerikten tahmin edilir.

Ne gerektirir?

Python 3.9 ya da üstü. Başka hiçbir paket kurulmaz.

Ücretli mi?

Hayır. yontu MIT lisanslı açık kaynak bir projedir.

Sözlüğü var mı?

Yok. Bilinen yanlış yazımları yakalar, her yanlış yazımı değil. Eşikler de henüz insan yazısından oluşan bir derlemle ayarlanmadı.

Denemek size bir şeye mal olmaz

ÜcretsizAçık kaynakBağımlılıksızÇevrim dışı

Lisans ücreti, hesap ya da API anahtarı yok. Kod MIT lisanslı, her kuralın kaynağı depoda. Yalnız Python standart kitaplığını kullanır ve metniniz makinenizden çıkmaz.